ӨЗБЕК ТИЛ БИЛИМИ КАФЕДРАСЫ

Қaрақалпaқ мәмлекетлик университетинде өзбек филологиясы бөлими қәнигелер таярлаў мақсетинде 1994-жылы қарақалпақ филологиясы факультети қурамында қайта шөлкемлестирилди. Сол жылы өзбек филологиясы қәнигелигине студентлер қабылланды. Усы жылдан баслап студентлерге улыўма кәсиплик ҳәм қәнигелик пәнлерден доцент А.Мадаминов ҳәм Ҳ.Абдуллаевлар сабақ берди. Бөлимниң профессор-оқытыўшылары қурамына 1995-жылы Ф.Бобожонов, 1996-жылы Н.Янгибаева келип қосылды ҳәм усы жылы «Өзбек филологиясы» кафедрасы дүзилди. 1997-жылы доцент Ф.Салаев, И.Қурбанбаев ҳәм З.Қабуловалар, 1998-жылы Қ.Қодиров ҳәм З.Балтаевалар, 1999-жылы Ш.Абдуллаев ҳәм А.Дуйсенбаевлар, 2002-жылы Р.Мадаминова, И.Қазаков, М.Қурбаниязов, М.Атаниязовалар, 2006-жылы М.Бобожонов, 2008-жылы А.Юсупов, 2012-жылы Х.Толыбаев, Н.Қиличовлар, 2013-жылы А.Идрисовлар жумысқа алынды. Кафедраға дәслепки рет доцент А.Мадаминов басшылық етти. 2001-жылдан баслап кафе-драны доцент Ф.Салаев басқарды. «Өзбек филологиясы» кафедрасы 2003-жыл январь айында «Өзбек әдебияттаныўы» ҳәм «Өзбек тил билими» кафедраларына бөлинди. Бул кафедраларға Ф.Салаев ҳәм Ф.Бобожоновлар басшылық етти.

2005-жылы сентябрь айында бул кафедралар қайтадан бириктирилип, «Өзбек филологиясы» кафедрасы ретинде қайта дүзилди ҳәм доцент Ф.Бобожонов баслық етип тайынланды. Кейин ала 2008-жылдың июль айынан баслап бул кафедраны доцент Ҳ.Абдуллаев, 2011-жылдан бас-лап доцент Ф.Бобожонов басқарды.

2015-жылы өзбек филологиясы кафедрасы Өзбек тил билими ҳәм Өзбек тили ҳәм әдебияты кафедраларына бөлинди.

Ҳәзирги күнде өзбек тил билими кафедрасы Республиканың бир қанша таяныш жоқары оқыў орынлары менен илимий ҳәм илимий-педагогикалық кадрлар таярлаў мәселесинде бай-ланыслар орнатқан. Тийкарынан, жаңадан шөлкемлестирилген Ә.Наўайы атындағы Тил ҳәм әдебият университети менен орнатылған байланыслар үлкен нәтийжелер бермекте. Кафедра өзбек тил билиминиң актуал мәселелери менен шуғылланады. Илим докторы, илим кандидатларын жетилистириўде Өзбекистан Республикасының Илимлер Академиясы ҳәм ӨзМУ,СаМУ ме-нен тығыз байланыста болды. Бул жерлерде 2001-2004-жылларда кафедра оқытыўшыларынан Илҳам Қурбанбаев ҳәм Шуҳрат Абдуллаев, кейин ала Олим Дүйсенбаев, Илхам Казаков, Замира Ибрагимова, Гулнара Авезовалар усы илим изертлеў-институтының аспирантурасында тәлим алып, филология илимлери кандидаты илимий дәрежесин алыўға миясар болды.

Жаңадан шөлкемлестирилген «Өзбек тил билими» кафедрасында 2 сабақлық, 4 моногра-фия, бир неше оқыў-методикалық қолланбалар ҳәм 250 ден артық илимий мақалалар баспа-дан шықты. Ҳәр жылы профессор-оқытыўшылар тәрепинен шет еллерде ҳәм республикамызда өткерилетуғын илимий-теориялық конференцияларда кафедра профессор-оқытыўшылары бел-сене қатнасып киятыр. Сондай-ақ, кафедрада студентлер арасында илим-изертлеў жумыслары да кең жолға қойылған. Ҳәр жылы болып өтетуғын илимий-методикалық конференцияларда студентлер өз илимий мақалалары менен қатнасып, олардың жуўмағы илимий топламларда жәрияланбақта. Сондай-ақ, республикадан тысқарыда өткерилетуғын әнжуманларда да олардың тезис ҳәм мақалалары жәрияланып келмекте. 2013-жылы Алламбергенова Муқаддас Наўайы атындағы, 2016-жылы 3-курс студенти Қурбанбаева Насиба Бердақ атындағы мәмлекетлик стипендияларды алыўга еристи. Өзбекистан Республикасы жоқары оқыў орынлары арасында (өзбек тили ҳәм әдебияты пәни бойынша) өткерилетуғын III тур пән олимпиадасында 2014-жылы 3-курс студенти Ражапбаева Барнохан сыйлықлы 3-орын жеңимпазы болды.

Ҳәзирги күнде кафедрада 5 илим кандидаты, 4 доцент ҳәм 5 ассистент-оқытыўшы студент-лерге илим сырларын үйретип келмекте.

Кафедрада ислеп атырған илимий дәрежели профессор-оқытыўшылар

Илҳом Казаков Розмаматович, филология илимлериниң кандидаты. 1973-жылы Елликқала райо – нында туўылған. 1996-жылы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институтын тамамлаған. Қәнигелиги өзбек тили ҳәм әдебияты оқытыўшысы. 2011-жылы «Өзбек ҳәм қарақалпақ тиллеринде атлық жасаўшы қосымталардың салыстырмалы функционал-семан-тикалық изертленилиўи» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. 20 дан артық илимий мақалалары баспадан шыққан. Соның ишин-де 1 монография, 1 оқыў қолланбасы жәрияланған. 2012-жылдан баслап кафедра доценти, 2016-жылдан кафедра баслығы лаўазымында жумыс алып бармақта.

Мадаминов Абдурахман, филология илимлериниң кандидаты, доцент. 1953-жылы Хожели районында туўылған. 1974-жылы НМПИ тарийх-филология факультети өзбек тили ҳәм әдебияты бөлимин айрықша диплом менен тамамлаған. Қәнигелиги өзбек тили ҳәм әдебияты оқытыўшысы, 1983-жылы «Ҳәзирги өзбек әдебий тилинде предикатив модельдеги қурамалы сөз дизбеклери» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. Ол ҳәзирги өзбек әдебий тилиниң субстанциал синтаксиси мәселелери менен шуғылланады . Республикамызда ҳәм шет еллерде өткерилетуғын илимий-теориялық конференцияларға турақлы түрде қатнасып келмекте. Бул тараў бойынша 60 тан аслам илимий жумыслары баспадан шыққан. Соның ишинде 2 монография, 1 сабақлық, 2 оқыў қолланбасы жәрияланған. Өзбекистан халық билимлендириў ағласы. 2007-жылдан өзбек филологиясы кафедрасы доценти лаўазымында ислеп киятыр.

 

Бобожонов Фархад Қурбанбаевич, филология илимлериниң кандидаты , доцент, Қарақалпақстан Республикасында хызмет көрсеткен жаслар устазы. 1972-жылы Елликқала районында туўылған. 1995-жылы НМПИ филология факультетин тамамлаған. Қәни-гелиги өзбек тили ҳәм әдебияты оқытыўшысы. 2002-жылы «Өзбек жадид драмаларының тил өзгеше-ликлери» темасында кандидатлық диссертация-сын жақлады. 40 тан аслам илимий жумыслары ба-спадан шыққан. Соның ишинде, 3 оқыў қолланбасы жәрияланған. 2003-2008-жылларда кафедра баслығы, 2008-2011-жылларда факультет деканы, 2011-2015-жыллар өзбек филологиясы кафедрасы баслығы, 2015-2016-жылларда өзбек тил би-лими кафедраcы баслығы лаўазымында жумыс иследи.

 

Абдуллаев Шухрат Даулетбаевич, филология илимлериниң кандидаты. 1976-жылы Хожели райо-нында туўылған. 1999-жылы Қарақалпақ мәмлекетлик университетин тамамлаған. Қәнигелиги филолог, өзбек тили ҳәм әдебияты оқытыўшысы. 2007-жылы «Аўдарма шығармаларда фразеологизмлер семан-тикасы» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. 20 дан артық илимий мақалалары баспа-дан шыққан. Соның ишинде 1 оқыў қолланбасы жәрияланған. 2009-жылдан баслап кафедра доценти.

 

Сондай-ақ, кафедрада К.Ражапова, Э.Оразбаев, М.Бабаджанов, Н.Қиличов, О.Нуржановлар ассистент лаўазымында ислеп атыр.